Αν και τον διεκδικούν αρκετές πόλεις, το πιο πιθανό είναι ο Αίσωπος να γεννήθηκε στην πόλη Αμόριο της Φρυγίας γύρω στο 600 π.Χ.

Για τον Αίσωπο υπάρχουν αναφορές από τον Ηρόδοτο, τον Αριστοφάνης ακόμα και από τον Πλούταρχο στο έργο του «Των επτά σοφών συμπόσιον», όπου φαίνεται να είναι ένας από τους επτά σοφούς του συμποσίου.

Από τις παραπάνω πηγές μαθαίνουμε για την ζωή του Αισώπου. Όπως φαίνεται ήταν καμπούρης, άσχημος, με κοντό λαιμό, στραβά πόδια και πλακουτσωτή μύτη. Επιπλέον, όμως, ήταν ιδιαίτερα έξυπνος, παρατηρητικός και φυσικά είχε ταλέντο στο να «πλάθει» μύθους. Μύθους που χρησιμοποιούσε κυρίως για να περνάει μηνύματα στους ακροατές του, να διδάσκει ήθος και να καυτηριάζει την αδικία, την προδοσία, και γενικά όλες τις ευτελείς πράξεις των ανθρώπων την εποχής του.

Είναι ο πρώτος που χρησιμοποίησε αλληγορικό αλλά και πεζό λόγο στα έργα του. Έως τότε οι συγγραφείς χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά έμμετρο λόγο, δηλαδή έγραφαν ποίηση. Στην πλειοψηφία των μύθων του Αισώπου, οι ήρωες είναι ζώα που όμως έχουν ανθρώπινες ιδιότητες και αδυναμίες.

Όσον αφορά την ζωή του, τουλάχιστον στην αρχή της πρέπει να ήταν δύσκολη.

Γεννήθηκε κατά πάσα πιθανότητα από οικογένεια δούλων, και έτσι ως δούλος ξεκίνησε τον βίο του.

Μια μέρα, είδε τον επιστάτη να χτυπάει άδικα έναν δούλο, έτρεξε να τον βοηθήσει κι έτσι ο επιστάτης για να τον εκδικηθεί τον κατηγόρησε στο αφεντικό - κτηματία - που τον πήγε στην αγορά της Έφεσου να τον πουλήσει!

Εκεί, τον αγόρασε ο σοφός Ξάνθος από την Σάμο, που εκτίμησε το έξυπνο βλέμμα του και τον πήρε μαζί του σαν δούλο. Μαζί του, ο Αίσωπος, άρχισε να ταξιδεύει και να γνωρίζει τον κόσμο.

Σχετικά με το τέλος της ζωής του Αισώπου, υπάρχουν δύο εκδοχές, οι οποίες συμφωνούν σε ένα πράγμα. Ο Αίσωπος δολοφονήθηκε στους Δελφούς.

Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή, ο Αίσωπος βρέθηκε κάποια στιγμή στους Δελφούς. Εκεί είδε τους κατοίκους να ζουν από τα αφιερώματα των προσκυνητών του μαντείου και να μην ασχολούνται ούτε με την γεωργία ούτε με την κτηνοτροφία. Τους κατηγόρησε ως τεμπέληδες και αυτό τους εξόργισε, θύμωσαν που άκουσαν την αλήθεια και διάλεξαν να
δολοφονήσουν τον Αίσωπο.

Σύμφωνα με την δεύτερη εκδοχή, ο Αίσωπος στάλθηκε στο μαντείο των Δελφών από τον βασιλιά Κροίσο για να κάνει θυσία στον θεό Απόλλωνα και να λάβει κάποιο χρησμό. Φτάνοντας εκεί κατηγόρησε τους ιερείς ότι κοροϊδεύουν τους προσκυνητές, δίνοντας τους χρησμούς, αποκομίζοντας έτσι πλούτο και άνετη ζωή. Οι ιερείς, τον κατηγόρησαν ότι έκλεψε μια χρυσή (κατά άλλους ασημένια) φιάλη του Απόλλωνα. Την φιάλη την είχαν τοποθετήσει φυσικά οι ίδιοι στις αποσκευές του. Τον δίκασαν με συνοπτικές διαδικασίες και τον γκρέμισαν από την κορυφή του Παρνασσού την Υάμπεια. Άλλοι λένε ότι τον γκρέμισαν από την κορυφή των «Φαιδρυάδων πετρών» που βρίσκονται πάνω ακριβώς από τον χώρο του μαντείου.

Και στις δύο πάντως εκδοχές ο Απόλλωνας τιμώρησε την αδικία τους στέλνοντας στους κατοίκους των Δελφών μεγάλη πείνα και λιμό, που θέρισαν πολλούς κατοίκους. Αυτοί τότε για να εξιλεωθούν, έστησαν μια μαρμάρινη στήλη προς τιμήν του Αισώπου.

Λέγεται ότι ο Αίσωπος είπε τους μύθους του αυτούς όχι μόνο στη διάρκεια της ζωής του αλλά και με σκοπό να υποστηρίξει την αθωότητά του στο δικαστήριο. Μέσα από τους μύθους του διακρίνεται το ευρύ, παρατηρητικό του πνεύμα κι η ικανότητά του να διδάσκει με μικρές απλές ιστορίες, που πάντα έχουν στο τέλος κάποιο ηθικό δίδαγμα. Ο Αίσωπος συνήθιζε με την παρατηρητικότητα και την βαθιά σοφία του να πλάθει τέτοιες ιστορίες και να τις λεει γύρω του.

Με τον καιρό απέκτησε μεγάλη φήμη κι όλοι έτρεχαν κοντά του να ακούσουν κάποιο μύθο του σχετικά με κάποιο πρόβλημα που τους απασχολούσε. Σιγά - σιγά οι μύθοι του άρχισαν να μεταδίδονται από στόμα σε στόμα μεταξύ των ανθρώπων, μέχρι την ελληνιστική εποχή οπότε συγκεντρώθηκαν και παρουσιάστηκαν σαν ένα βιβλίο, αιώνες αργότερα.

Οι Μύθοι του Αισώπου έχουν μια ιδιαίτερη χάρη, μια θαυμαστή απλότητα και άφταστη διδαχή Είναι εμπνευσμένοι από την καθημερινή ζωή και την φύση.

Ο Αίσωπος έχει μια μοναδική δυνατότητα να δίνει στα ζώα ανθρώπινες ιδιότητες, ψυχή και λαλιά, σε τέτοιο βαθμό που να θεωρείς ότι αυτή ήταν κάποτε η πραγματικότητα και όλα αυτά που διηγείται έχουν συμβεί.

Όπως και να έχει οι μύθοι αυτοί έχουν συνδεθεί, από τον καιρό που εκείνος ζούσε ακόμα, με το όνομα του. Το πόσο γνωστός ήταν ο Αίσωπος στην εποχή του μας δείχνει το γεγονός, ότι αν ήθελαν να πούνε ότι κάποιος ήταν αγράμματος έλεγαν την φράση: «ούτε τον Αίσωπο δεν ξέρει».

Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο Αίσωπος δεν έγραψε ούτε μια λέξη από τους μύθους του. Απλά τους έλεγε και από στόμα σε στόμα αυτοί διαδόθηκαν τόσο στον χώρο όσο και στον χρόνο.

Η πρώτη απόπειρα γραφής τους έγινε από τον Δημήτριο τον Φαληρέα τον 4ο αιώνα π.Χ., δηλαδή σχεδόν δύο αιώνες μετά τον θάνατο του Αισώπου. Το έργο αυτό δυστυχώς δεν έφτασε ως της μέρες μας. Οι συλλογές των Αισώπειων μύθων, που έχουμε είναι έργα του 1ου με 2ου αιώνα π.Χ.

Οι μύθοι του Αισώπου εκτυπώθηκαν για πρώτη φορά στο Μιλάνο το 1479μ.Χ. Από τότε έχουν ακολουθήσει πολλές εκδόσεις, σε διάφορες γλώσσες. Ο Αίσωπος έλεγε ότι: «Οι πράξεις των ανθρώπων δεν κρίνονται από την ταχύτητα εκτέλεσής τους, αλλά από τη μικρή ή τη μεγάλη τελειότητά τους». Η μεγάλη τελειότητα στην δημιουργία τους, καθώς και το ότι ακόμα και σήμερα είναι επίκαιροι, κάνουν τόσο σημαντικούς τους μύθους του Αισώπου.